Luật Thủ đô - “bệ phóng” thể chế để Hà Nội bứt phá trong kỷ nguyên mới và cơ hội chuyển mình của Dương Nội

Nằm ở vị trí chiến lược tại cửa ngõ phía Tây Nam trung tâm Thủ đô, phường Dương Nội là địa phương giàu truyền thống cách mạng và văn hoá, có hạ tầng tương đối đồng bộ, hiện đại. Phường đang hướng tới mục tiêu xây dựng địa phương thành đô thị hiện đại đa chức năng, là "lá phổi xanh" khu vực Tây Nam Thủ đô. Đúng vào thời điểm then chốt này, sự ra đời của Luật Thủ đô với những cơ chế đặc thù vượt trội chính là "đòn bẩy" mang tầm chiến lược, góp phần sớm hiện thực hóa khát vọng phát triển đô thị xanh, thông minh ngay tại địa phương.

Đạo luật này quy định những thẩm quyền đặc thù mang tính cách mạng cho Hà Nội. Đối với mỗi cán bộ, Đảng viên tại phường Dương Nội, việc thấu hiểu, nắm vững và đi đầu đưa đạo luật mới bám rễ vào đời sống không chỉ là nghĩa vụ chính trị, mà còn là trách nhiệm hành động trước Nhân dân, nhằm biến những cơ chế thể chế thành quả ngọt kinh tế - xã hội, thay đổi diện mạo quê hương.

Phân quyền mạnh mẽ với 199 thẩm quyền giúp tháo gỡ nút thắt thủ tục hành chính ở cơ sở

Điểm cốt lõi và mang tính đột phá lớn nhất của Luật Thủ đô chính là chủ trương phân quyền một cách mạnh mẽ, tối đa từ Trung ương cho chính quyền Thành phố Hà Nội nhằm chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và tự chịu trách nhiệm. Cụ thể, Thành phố được giao tổng cộng 199 thẩm quyền đặc thù và được phân định khoa học theo cấu trúc "ba lớp" để tối ưu hóa hiệu lực bộ máy quản trị đô thị.

Ở lớp thứ nhất, Hội đồng nhân dân Thành phố nắm giữ 127 thẩm quyền để quyết định các nội dung nền tảng về tổ chức bộ máy, biên chế công chức, thành lập hoặc tổ chức lại các cơ quan chuyên môn, đồng thời ban hành các chính sách thu nhập tăng thêm đối với đội ngũ hưởng lương từ ngân sách. Tiếp theo, lớp thứ hai giao cho Ủy ban nhân dân Thành phố 56 thẩm quyền nhằm tập trung điều hành, triển khai nền hành chính số, công vụ số và các cơ chế phát huy dân chủ ở cơ sở để người dân trực tiếp tham gia quản trị địa phương. Cuối cùng, lớp thứ ba quy định 16 thẩm quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố để quyết định trực tiếp và nhanh chóng các vấn đề cụ thể, xóa bỏ tình trạng đùn đẩy trách nhiệm.

Quy trình phân cấp, phân quyền mạch lạc này mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc với cơ sở khi giúp triệt tiêu hoàn toàn cơ chế "xin - cho" cồng kềnh trước đây. Khi thủ tục hành chính được tinh gọn ở cấp Thành phố, các dự án đầu tư công, xây dựng trường học, trạm y tế và hạ tầng công cộng phục vụ các tiêu chí phát triển đô thị của phường Dương Nội sẽ được phê duyệt, giải ngân với tốc độ nhanh hơn rất nhiều.

Quy hoạch TOD và chỉnh trang đô thị tạo cơ hội bứt phá hạ tầng địa phương

Một trong những thách thức lớn nhất của một địa phương trong tiến trình đô thị hóa là bài toán hạ tầng, giao thông và quản lý quỹ đất, và Luật Thủ đô đã mang đến những giải pháp pháp lý cực kỳ căn cơ để giải quyết vấn đề này. Theo đó, Hội đồng nhân dân Thành phố có thẩm quyền quy định chính sách phát triển đô thị tại khu vực TOD (viết tắt của cụm từ tiếng Anh Transit - Oriented - Development - nghĩa là khu vực đô thị được quy hoạch và phát triển tập trung xung quanh các đầu mối giao thông công cộng trọng điểm (như nhà ga đường sắt đô thị, bến xe buýt, metro, hoặc trạm trung chuyển), cho phép Thành phố được dùng toàn bộ nguồn thu từ giá trị tăng thêm của đất đai và hạ tầng giao thông dọc các trục đường lớn để tái đầu tư. Đối với phường Dương Nội, một địa bàn có nhiều tuyến giao thông huyết mạch và trục đường vành đai lớn đi qua, cơ chế này sẽ tạo ra nguồn vốn khổng lồ để hoàn thiện mạng lưới đường sá nội đô đồng bộ trong tương lai.

Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân Thành phố cũng được quyết định trình tự, thủ tục thực hiện các dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị. Cơ chế mới này giúp chính quyền phường Dương Nội có điểm tựa pháp lý vững chắc để quy hoạch lại các khu dân cư truyền thống hiện hữu, nâng cấp hệ thống thoát nước, xử lý ô nhiễm môi trường, từng bước biến các khu dân cư truyền thống thành những cụm dân cư xanh, sạch, đẹp đúng nghĩa. Không chỉ dừng lại ở mặt đất, Luật còn giao quyền quản lý không gian ngầm, không gian tầm cao và ban hành chính sách bảo vệ môi trường, hạn chế phương tiện cá nhân, tạo tiền đề quan trọng để xây dựng một không gian sống tương lai có hạ tầng đồng bộ, không chịu áp lực từ vấn nạn ô nhiễm và ùn tắc giao thông.

Khơi thông nguồn lực tài chính và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ công chức

Khi áp lực quản lý hành chính trong giai đoạn phát triển mới tăng lên gấp nhiều lần, địa phương luôn đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn cùng một đội ngũ cán bộ có năng lực vượt trội, và Luật Thủ đô đã giải quyết trọn vẹn hai bài toán này. Đầu tiên, Thành phố được quyết định các cơ chế huy động vốn, phát hành trái phiếu đô thị và thụ hưởng các khoản thu từ khai thác đất đai phục vụ an sinh xã hội, giúp nguồn tài chính dồi dào luôn bảo đảm các công trình công cộng tại địa phương được đầu tư tương xứng.

Mặt khác, nhờ thẩm quyền quyết định biên chế và ban hành chính sách thu nhập đặc thù, chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ công chức cấp cơ sở sẽ được cải thiện rõ rệt dựa trên hiệu quả công việc. Sự thay đổi này tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ tinh thần làm việc, đẩy nhanh tiến trình số hóa thủ tục hành chính, giúp cán bộ phường Dương Nội sẵn sàng tâm thế và năng lực để vận hành một bộ máy hành chính chuyên nghiệp, phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Thiết lập kỷ cương đô thị bằng những chế tài nghiêm khắc để bảo vệ bình yên cho Nhân dân

Để ngăn chặn các mặt trái của quá trình đô thị hóa tự phát trong giai đoạn chuyển mình, Luật Thủ đô đã thiết lập các công cụ quản lý và chế tài vô cùng mạnh mẽ. Trong đó nổi bật là việc áp dụng mức phạt vi phạm hành chính tăng gấp 2 lần đối với các lĩnh vực cốt lõi bao gồm phòng cháy chữa cháy, an toàn thực phẩm, xây dựng và giao thông.

Đồng thời, luật cũng bổ sung biện pháp kiên quyết ngừng cung cấp điện, nước đối với các công trình vi phạm trật tự xây dựng hoặc không đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy. Đây chính là công cụ pháp lý sắc bén giúp chính quyền phường Dương Nội kiên quyết dẹp bỏ tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, xử lý triệt để các cơ sở sản xuất, kinh doanh xen kẽ trong khu dân cư không đảm bảo an toàn, từ đó bảo vệ vững chắc tính mạng và tài sản cho Nhân dân.

Luật Thủ đô chính là bệ phóng đem đến cho phường Dương Nội những cơ hội để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế và đô thị hóa bền vững. Tuy nhiên, đạo luật này chỉ thực sự phát huy giá trị khi đi vào cuộc sống một cách thực chất. Chính vì vậy, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ phường Dương Nội cần triển khai các đợt cao điểm tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các nội dung của Luật đến từng tổ dân phố, khu dân cư. Trong tiến trình đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải là một tuyên truyền viên gương mẫu đi đầu, giải thích rõ cho người dân hiểu về những quyền lợi cũng như nghĩa vụ của một công dân đô thị trong tương lai.

Khi "Ý Đảng hợp với Lòng dân", nguồn lực pháp lý từ 199 thẩm quyền đặc thù của Luật Thủ đô sẽ được chuyển hóa thành những con đường giao thông thênh thang, những khu phố văn minh và những công trình phúc lợi hiện đại, trực tiếp nâng cao chất lượng sống cho người dân. Chúng ta tin tưởng chắc chắn rằng, thế và lực mới từ đạo luật lịch sử này sẽ đưa phường Dương Nội vững bước phát triển, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh trong kỷ nguyên mới.

Hoàng Hà